nr. 84
VICTORIA, BC,
Marzec 2018
NavBar

INFORMACJE 
LOKALNE
ważne adresy i kontakty

REKLAMA
Polskie delikatesy
w Victorii


NADCHODZĄCE IMPREZY
I WYDARZENIA

100 lecie
niepodległości

Dom Polski
zaprasza do
współpracy

Wielkanocne
"Jajeczko"

Dom Polski
25 marca


ARTYKUŁY

Od Redakcji

T.Gierymski-
Uri Orlev


I. Tomaszewski-
pewien wywiad

z A. Holland

J.Ficowski
Pieśn Boleści

Holokaust

z Konsulatu-
Oswiadczenie
Rzecznika RP

ustawa o IPN

P.Osęka-
Marzec 68

50 rocznica

E.Kamiński-
Zapiski"

ciąg dalszy

S. Rdesiński
Flis

odrzański

E. Caputa-
Lala Koehn

wspomnienie
poetki

Z.Peszkowski
Młoda Polska
ruch artystyczny

Młoda Polska
w Galerii Stron

Helena Mniszkówna
Trędowata

odc. 39

Rozmaitości

Indeks autorów

Zdzisław Peszkowski

Młoda Polska

Młoda Polska to istotny ruch kulturalny i artystyczny, który sięga korzeniami czasów przedrozbiorowych, a konary jego sięgają współczesności.
Gdy Galicja (zabór austriacki), otrzymała w roku 1866 swój samorząd gwarantujący częściową autonomię, wśród polskiej ludności zaczęła wzrastać narodowa świadomość. Wielkie znaczenie posia-dała działalność dwóch polskich uni-wersytetów: w Krakowie Uniwersytet Jagielloński i we Lwowie uniwersytet Jana Kazimierza oraz Akademii Sztuk pięknych w Krakowie. Długie czasy panowania cesarza Franciszka Józefa (1848-1916) były okresem pracy organizacyjnej i kulturalnej. Małopolska zwana też Galicją posiadała, więc najlepsze warunki dla rozwoju nauki i działalności artystycznej. Na początku XX wieku wytworzył się ostatecznie w Krakowie, zwanym polskimi Atenami potężny ośrodek kulturalny.
W Krakowie zorganizował się prąd kulturalno-artystyczny nazywany Młodą Polską. Jego organem prasowym było czasopismo „Życie” redagowane przez głównego teoretyka i krytyka Stanisława Przybyszewskiego (1868-1927). Ten kierunek czerpał wiele motywów z kultury ludowej, które wchodzą do twórczości literackiej i plastycznej.
Wyjątkowo uzasadnienie tego zjawiska tłumaczy fakt, że w drugiej połowie XIX wieku na terenie powstawała interesująca polskim ludowa, wypowiadająca się szczególnie w rzeźbie, malarstwie na szkle i płótnie, która fascynowała artystów. Prowadzono też wówczas zorganizowane badania naukowe poświęcone życiu polskiej wsi i zbierania przejawów jej kultury, pieśni, muzyki, plastyki, przemysłu artystycznego i obyczajów. Artyści tego czasu, jak Lucjan Rydel i Stanisław Wyspiański zawierają małżeństwa z córkami chłopów. Zagadnieniami ludu zaczyna zajmować się literatura o charakterze narodowym, jej przedstawicielami są Kazimierz Tetmajer, Jan Kasprowicz, Stefan Żeromski. W okresie Młodej Polski rozkwit przeżywa również polska dramaturgia, której ogniskiem jest krakowski teatr im Julisza Słowackiego będący silnym ośrodkiem twórczym owego czasu. Teatr skupiał świetnych aktorów: jak Ludwik solski, Wanda Siemaszkowa, Helena Modrzejewska.
Idea Młodej Polski objęła tymi samymi normami estetycznymi oraz ideowymi również sztuki plastyczne.. Tym bardziej, że wielu twórców było równocześnie literatami i plastykami. Ruch ten popierał sztukę tzw. Czystą, wolną od obowiązków społecznych i pozostawiającą artyście wszelką swobodę twórczą. Uwydatniły się w niej nastroje smutku, melancholii, symbolizmu. Ale na terenie ziem polskich nie można było ze sztuki wyeliminować nastrojów patriotycznych i narodowych, jakie proponował Jan Matejko, rektor krakowskiej szkoły sztuk pięknych. Polscy artyści ulegali francuskim tendencjom kolorystycznym i symbolicznym i pozostawali pod wpływem teorii głoszonych przez polskiego malarza i teoretyka sztuki, Stanisława Witkiewicza. Sztuka plastyczna dążyła do swobody kompozycyjne, asymetrii i stylizacji.
W roku 1897 powstało w Krakowie zrzeszenie artystów Sztuka, które aż do I wojny światowej nadawać będzie ton polskiemu życiu artystycznemu. Stojący na czele Akademii Sztuk Pięknych, Julian Fałat skupiał młodych malarzy takich jak Leon Wyczółkowski, Teodor Axcentowicz, Jacek Malczewski, Józef Mehoffer, Stanisław Wyspiański i inni.
Artyści młodopolscy dali początek polskiej sztuce współczesnej i wywarli duży wpływ na to, co się dzieje w polskiej sztuce do dziś. >

  Następny artykuł:

Napisz do Redakcji